Mislukte bevestigingen komen zelden door een te zwakke plug, maar door een verkeerde combinatie: een goede plug in een te ruim gat, of de juiste plug met een te dunne schroef. Hieronder lees je hoe je de goede combinatie bepaalt. Meer uitleg vind je in onze klustips.

Eerst het wandtype bepalen

Boor met een 4 mm boor een testgaatje op een plek die later achter de beugel verdwijnt. De kleur van het gruis en het boorgevoel vertellen je genoeg.

• Grijs, hard, fijn stof. Beton. De boor loopt zwaar en je hebt slag of hamerwerking nodig.
• Wit en zanderig. Kalkzandsteen. Boort makkelijk en houdt goed, maar wordt snel te ruim op klopstand.
• Rood gruis, boor zakt plots weg. Snelbouwsteen of holle baksteen met kamers erin.
• Wit poeder, boor gaat er met de hand in. Gipsplaat, met een holle ruimte erachter.
• Korrelig en zeer licht. Gasbeton (cellenbeton). Boort bijna als hout en verpulvert onder een spreidplug.

Wat heb je nodig

• Een machine die bij de wand past. Voor gipsplaat, gasbeton en hout volstaat een accuboormachine. Baksteen en kalkzandsteen doe je met een klopboormachine, beton met een boorhamer met SDS-plus.
• De juiste boren. Steen- of betonboren in 6, 8 en 10 mm dekken bijna alles thuis; voor balken en gipsplaat houtboren.
• Een leidingzoeker. Controleer met een leidingzoeker op stroomkabels, water- en gasleidingen.
• Meten en aftekenen. Een rolmaat, potlood en waterpas; bij meerdere gaten op één lijn is een kruislijnlaser sneller.
• Schroeven en bits. Plugschroeven met passende kop en goede schroefbits, zodat je de kop niet rondboort.
• Bescherming. Stofmasker en veiligheidsbril, bij boorhamerwerk ook gehoorbescherming.

Plugmaat, boordiameter en schroefdiameter

De kern is simpel: de plugdiameter is de boordiameter. Een 8 mm plug gaat in een 8 mm gat. De schroef is vervolgens duidelijk dunner, want de draad moet de plug openduwen tegen de wand van het gat.

• 5 mm plug. Boor 5 mm, schroef 3 tot 3,5 mm. Kabelklemmen, haakjes, een thermostaat.
• 6 mm plug. Boor 6 mm, schroef 4 tot 4,5 mm. Plankdragers, gordijnrails, spiegels.
• 8 mm plug. Boor 8 mm, schroef 5 tot 6 mm. Tv-beugels, keukenkastjes, wandrekken.
• 10 mm plug. Boor 10 mm, schroef 6 tot 8 mm. Zware hangkasten en constructieve beugels.

Lengte telt net zo zwaar: in zachte steen loont het om van 40 mm naar 50 of 60 mm te gaan in plaats van naar een grotere diameter. Boor altijd de pluglengte plus circa 10 mm diep.

De juiste plug per wandtype

Beton

Beton is de dankbaarste ondergrond: alles houdt, mits het gat netjes is. Een nylon spreidplug van 6 of 8 mm draagt hier makkelijk tientallen kilo's per punt. Boor met een boorhamer op hamerstand, haaks, en laat het gewicht van de machine het werk doen – zie boren in beton. Voor een boiler of balkonhek gebruik je geen plug maar een betonanker of chemisch anker.

Kalkzandsteen

Massief en sterk, maar veel zachter dan beton. De valkuil is klopboren: de slag verpulvert de steen rond de boor en je houdt een trechtervormig gat over waarin niets klemt. Zet de klopboormachine op gewone boorstand. Een universele of nylon spreidplug van 6 tot 8 mm volstaat; kies liever een lange plug dan een dikke.

Snelbouwsteen en holle baksteen

De boor valt telkens door een tussenwandje. Een gewone spreidplug spreidt dan in de holte en pakt nergens. Gebruik een plug die zich in de holte knoopt of omvouwt, of een lange hollewandplug. Boor zonder klopstand, anders sla je de dunne tussenwandjes stuk. Voor zware lasten: injectiemortel met zeefhuls, waarmee je de holtes vult.

Gipsplaat

Gipsplaat draagt zelf vrijwel niets. Je hebt een hollewandplug, tuimelplug of gipsplaatplug nodig die zich achter de plaat vastzet, of je schroeft in de gording erachter. Alle draagvermogens per plugtype staan in onze uitleg over boren in gipsplaat.

Gasbeton (cellenbeton)

Gasbeton verkruimelt onder de spreidkracht van een nylon plug. Gebruik een gasbetonplug met grove buitendraad die je indraait, of een gasbetonschroef die zonder plug rechtstreeks de wand in gaat. Boor voor met een boor die duidelijk kleiner is dan de plug; de voorboormaat staat op de verpakking. Klopstand nooit gebruiken.

Stappenplan: plug plaatsen in zeven stappen

1. Bepaal het wandtype. Klop op de wand en boor een testgaatje van 4 mm.
2. Controleer op leidingen. Scan het hele boorvlak, ook recht boven en naast stopcontacten en schakelaars.
3. Teken af. Meet met de rolmaat, zet kruisjes en controleer met het waterpas. Bij een beugel: tegen de wand houden, waterpas erop, door de gaten aftekenen.
4. Kies plug en boor. Plugdiameter = boordiameter. Stel de diepte in met de dieptaanslag of plak tape op de boor op pluglengte plus 10 mm.
5. Boor haaks en zonder wiebelen. Aanzetten op laag toerental, daarna met constante druk. Klopstand alleen bij beton en harde baksteen.
6. Maak het gat schoon. Zuig of blaas het gruis eruit; een gat vol stof kost al snel de helft van de houdkracht.
7. Plug erin, schroef erin. Tik de plug met een hamer gelijk met de wand en draai de schroef op een lage koppelstand in tot hij klemt.

Veelgemaakte fouten

• Klopboren in zachte steen. De duurste fout. In kalkzandsteen, gasbeton en holle steen zet je de slagfunctie uit.
• Te dunne schroef. Een 3,5 mm schroef spreidt een 8 mm plug nauwelijks: voelt vast, maar trekt onder belasting zo uit de wand.
• Te dikke schroef. Andersom scheurt de plug open. Houd 0,7 keer de plugdiameter aan.
• Boorgruis laten zitten. Het gruis werkt als kogellagers tussen plug en steen. Altijd uitzuigen of uitblazen.
• Doorgedraaid en dan maar harder. Zodra een plug meedraait houdt hij niets meer. Boor 5 cm ernaast opnieuw en vul het oude gat – zie gat in de muur repareren.
• Één plug voor een zware last. Verdeel het gewicht over minimaal twee, liefst vier punten, zo ver mogelijk uit elkaar.

Veiligheid

Boorstof wil je niet inademen: kwartsstof uit beton en kalkzandsteen is schadelijk. Draag een stofmasker (minimaal FFP2) en een veiligheidsbril, en houd een stofzuiger of stofafzuiging bij de boorplek. Boven schouderhoogte valt het gruis recht in je ogen.

Scan de wand altijd met een leidingzoeker en ga ervan uit dat leidingen recht boven en naast stopcontacten lopen. Bij twijfel boor je eerst 10 mm diep met een dunne boor zonder slag. Werk je met een boorhamer, doe dan gehoorbescherming in.

Onze aanraders

Meest veelzijdige plug

Fischer DuoPower assortiment

Tweecomponentenplug die in massieve steen spreidt en in holle steen of gipsplaat knoopt. Een doos met 6 en 8 mm dekt vrijwel alles in huis.

Bekijk op Amazon.nl

Beste borenset voor pluggen

Bosch Professional CYL-9 steenborenset

Hardmetalen steenboren in 5, 6, 8 en 10 mm: precies de maten die bij de standaard pluggen horen. Boort op maat, zodat de plug klemt in plaats van meedraait.

Bekijk op Amazon.nl

Voor gipsplaat

Fischer hollewandplug set

Metalen hollewandpluggen met zetgereedschap houden in gipsplaat aanzienlijk meer dan de kunststof varianten.

Bekijk op Amazon.nl

Voor zware lasten

Fischer injectiemortel met zeefhulzen

De mortel vult de holtes en verankert de draadstang chemisch. Duurder per punt, maar veruit het sterkste voor holle steen.

Bekijk op Amazon.nl

Veelgestelde vragen

Welke boor gebruik ik bij een 8 mm plug?

Een 8 mm plug vraagt om een 8 mm boor – de plugdiameter en de boordiameter zijn altijd gelijk. In zachte ondergrond zoals kalkzandsteen of snelbouwsteen boor je zonder klopstand, anders wordt het gat te ruim en draait de plug mee.

Welke schroefdiameter hoort bij welke plug?

Vuistregel: de schroefdraad is ongeveer 0,6 tot 0,7 keer de plugdiameter. Bij een 6 mm plug hoort een schroef van 4 tot 4,5 mm, bij een 8 mm plug een schroef van 5 tot 6 mm en bij een 10 mm plug een schroef van 6 tot 8 mm. Te dun spreidt de plug niet, te dik scheurt de plug open.

Hoe diep moet het boorgat zijn?

Boor de pluglengte plus ongeveer 10 mm extra, zodat boorgruis onderin kan blijven liggen zonder dat de plug omhoog wordt geduwd. Bij een plug van 40 mm boor je dus circa 50 mm diep.

Kan ik één universele plug voor alles gebruiken?

Een universele plug zoals de Fischer DuoPower dekt massieve steen, holle steen en gipsplaat redelijk af en is daardoor prima voor lichte lasten. Voor gasbeton, zware kasten en alles boven ongeveer 25 kg per bevestigingspunt kies je een plug die speciaal voor die ondergrond is gemaakt.

Gerelateerde gidsen

• Boren in gipsplaatHollewandpluggen en gewichten
• Boren in betonStappenplan, boren en veelgemaakte fouten
• LeidingzoekerNooit meer in een leiding boren
• Betonboren kiezenSDS-plus, hardmetaal en diamant
• KlopboormachineVoor baksteen en kalkzandsteen
• Tv ophangenBeugel, wand en waterpas

Gereedschapskist.com is deelnemer aan het Amazon-partnerprogramma. Als Amazon-partner verdienen wij aan in aanmerking komende aankopen. Dit kost jou niets extra en beïnvloedt ons advies niet.