Bosch Expert SDS plus-7X set
Viersnijders die op koers blijven als ze wapening raken en het gruis snel afvoeren. Voor pluggaten van 6, 8 en 10 mm de meest gebruikte set in de kist.
Bekijk op Amazon.nlAccessoires
Betonboren kiezen: SDS-plus, hardmetaal en diamant
Een goede betonboor scheelt meer tijd dan een duurdere machine. Het verschil tussen een goedkope tweesnijder en een viersnijder met massieve hardmetalen kop merk je al bij het derde gat: de een dwaalt weg op de eerste grindkorrel, de ander boort rond en op maat. Hier lees je welke boor bij welke ondergrond en machine hoort.
Hoe een betonboor werkt
Beton boor je niet, je verbrijzelt het. De hardmetalen kop krijgt van het slagwerk van een boorhamer duizenden klappen per minuut en slaat daarmee cementsteen en grind stuk; de spiraal voert het gruis af. Snijden zoals bij hout gebeurt hier niet. Dat verklaart waarom de kop stomp lijkt en waarom druk minder belangrijk is dan slagenergie.
De spiraal is minstens zo belangrijk als de punt. Zit het gat vol gruis, dan schuurt de boor zichzelf warm en verliest het hardmetaal zijn hardheid. Boren met een steile, ruime spiraal voeren beter af en blijven daardoor koeler. Dat is precies het verschil tussen boren die vijf gaten meegaan en boren die er vijftig doen. Wil je eerst weten of jouw wand wel beton is, kijk dan in het stappenplan boren in beton.
De typen betonboren
SDS-plus, tweesnijder
De goedkoopste uitvoering: een gesoldeerd hardmetalen plaatje met twee snijkanten. Prima voor kalkzandsteen, baksteen en ongewapend beton tot 10 mm. Raakt hij wapening, dan wijkt hij zijwaarts uit en wordt het gat ovaal. Voor doorsnee pluggaten in metselwerk is dit ruim voldoende.
SDS-plus, viersnijder
Een massieve kop met vier snijkanten, waarvan er twee door het hart lopen. Blijft op koers als hij grind of een wapeningsstaaf raakt, boort ronder en houdt de maat beter aan. Voor ankergaten en pluggaten waar de uittrekwaarde telt, is dit het type dat je wilt. Bekende voorbeelden zijn de Bosch Expert SDS plus-7X en de Makita Nemesis.
SDS-max
Schacht van 18 mm voor zware machines vanaf 5 joule. Diameters van 12 tot 52 mm en lengtes tot een meter. Alleen relevant als je met een SDS-max boorhamer werkt; op een SDS-plus machine passen ze niet.
Hardmetalen steenboor met ronde schacht
De klassieke steenboor voor in de boorhouder van een klopboormachine. Werkt in baksteen, kalkzandsteen en gasbeton. In echt beton slijt hij snel; gebruik hem daar hooguit om een gat aan te zetten.
Diamantboor en diamantklokboor
Diamantkorrels in een metalen binding die snijden in plaats van slaan. Nodig bij gres, porselein, natuursteen en bij doorvoeren waar je geen slag mag gebruiken. Droogboren gaan zonder water maar willen tussendoor afkoelen; natboren geven een gladder gat en veel minder stof. Voor tegelwerk vind je de werkwijze in boren in tegels.
Klokboor met hardmetalen tanden
Voor doorvoeren van 32 tot 82 mm in metselwerk en zacht beton, met SDS-opname en centreerboor. Werkt mét slag en is aanzienlijk goedkoper dan diamant, maar niet geschikt voor gewapend beton.
Wat je aan de specificaties hebt
Diameter en lengte
De boordiameter is gelijk aan de plugdiameter: een 8 mm nylon plug vraagt een 8 mm gat, niet 8,5. De werklengte moet minstens pluglengte plus 10 mm zijn; koop dus geen set met alleen korte boren als je 80 mm diep moet. Gangbaar zijn 110, 160, 210 en 260 mm totale lengte.
Toleranties
Merkboren houden zich aan de ISO-tolerantie voor het gat, waardoor een plug precies past. Goedkope boren boren geregeld 0,3 tot 0,5 mm te ruim, en dan houdt een slagplug beduidend minder. Bij chemisch verankeren is die maatvastheid nog belangrijker.
Slijpvorm van de kop
Een centreerpunt in het hart voorkomt wandelen bij het aanzetten. Boren zonder centreerpunt beginnen makkelijker scheef, wat je bij een rij gaten voor een keukenkast direct ziet.
Stofafzuigkanaal
Er bestaan holle SDS-boren die het gruis via een kanaal in de boor afvoeren naar een stofzuiger. Voor wie binnen veel gaten boort is dat het schoonste dat er is; koppel ze aan een bouwstofzuiger met M-klasse filter.
Zo kies je
- Beton en ankergaten? Viersnijder. De meerprijs verdien je terug in tijd en in gaten die op maat blijven.
- Alleen metselwerk? Tweesnijder is genoeg. Bespaar het verschil en koop liever een langere uitvoering.
- Harde tegels of natuursteen? Diamant. Hardmetaal glijdt over gres en is binnen een minuut bot.
- Koop de maten die je pluggen vragen. In de praktijk zijn dat 6, 8 en 10 mm; de rest van een set van vijftien gebruik je nooit.
- Let op de werklengte, niet de totale lengte. Een boor van 160 mm totaal heeft vaak maar 100 mm bruikbare lengte.
- Vet de SDS-schacht licht in. Dat verlengt de levensduur van boor én van de opname van je machine.
Onze aanraders
Makita Nemesis SDS-plus boren
Massieve viersnijderkop die door wapeningsstaal kan zonder de maat te verliezen. Voor ankergaten waar de uittrekwaarde telt.
Bekijk op Amazon.nlBosch CYL-9 Ceramic steenboren
Ronde schacht voor in een klopboormachine, met een punt die ook tegels en keramiek aankan. Handig als je nog geen boorhamer hebt.
Bekijk op Amazon.nlBosch Diamond for Hard Ceramics
Droogboor voor gres, porselein en natuursteen. Koel hem tussendoor met water en hij gaat tientallen gaten mee.
Bekijk op Amazon.nlVeelgemaakte fouten
- Doorboren zonder terug te trekken. Het gruis blijft in het gat, de boor loopt heet en het hardmetaal laat los van de kop.
- Een gloeiende boor in water dompelen. Het hardmetaal scheurt door de thermische schok. Laat hem gewoon in de lucht afkoelen.
- Slag gebruiken bij diamant. Diamantkorrels breken uit de binding. Diamantboren gaan altijd zonder slagwerk.
- Te ruim boren. Een 10 mm gat voor een 8 mm plug houdt niets. Meet je boor na als je gaten hebt waar pluggen in ronddraaien; zie ook pluggen kiezen.
- Goedkope boren kopen voor een dure machine. Je machine levert de joules, maar de boor bepaalt of die energie in het beton komt of in warmte verdwijnt.
Wanneer je géén betonboor nodig hebt
In gipsplaat, gasbeton en houtskeletbouw is een hardmetalen boor onnodig en zelfs schadelijk: hij maakt een ruim, rafelig gat waar een hollewandplug niet in houdt. Gebruik daar een gewone spiraalboor uit de gids over houtboren en de methode uit boren in gipsplaat. En voor een enkel gaatje in zachte specie tussen bakstenen is zelfs een houtboor genoeg.
Onderhoud en veiligheid
Berg boren droog op, controleer of het hardmetalen plaatje nog vastzit en gooi boren met een afgebroken snijkant weg – die boren scheef en belasten je machine. Vet de SDS-schacht periodiek licht in. Draag bij betonboren een veiligheidsbril en een FFP2-masker: betonstof bevat kristallijn kwarts. Bij langer werk hoort gehoorbescherming erbij; een boorhamer zit rond 100 dB(A).
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen een tweesnijder en een viersnijder?
Een tweesnijder heeft één hardmetalen plaatje met twee snijkanten, een viersnijder heeft een massieve kop met vier. De viersnijder blijft veel beter op koers als hij wapeningsstaal of grind raakt en boort ronder. Voor gaten vanaf 10 mm en voor ankergaten is een viersnijder de betere keuze.
Passen SDS-plus boren op elke boorhamer?
Op elke boorhamer met SDS-plus-opname wel; die schacht is 10 mm met twee gesloten en twee open groeven. Zwaardere machines gebruiken SDS-max met een 18 mm schacht en die is niet uitwisselbaar. In een gewone snelspanboorhouder passen SDS-boren niet.
Wanneer heb ik een diamantboor nodig?
Bij harde tegels, gres, natuursteen en bij grote doorvoeren waar je zonder slag moet werken. Diamant snijdt in plaats van te verbrijzelen en laat een gladde gatwand achter. In gewapend beton met slagwerk is hardmetaal juist sneller en goedkoper.
Waarom wordt mijn betonboor zo snel bot?
Meestal door oververhitting. Te veel druk, te weinig terugtrekken en te lang doorboren laat de temperatuur oplopen tot het soldeer van het hardmetalen plaatje verweekt. Trek de boor elke centimeter even terug om gruis af te voeren en laat hem tussendoor afkoelen in de lucht, niet in water.
Kan ik een betonboor slijpen?
Een hardmetalen betonboor kun je op een groene siliciumcarbideschijf bijslijpen, waarbij je de originele punthoek van ongeveer 130 graden aanhoudt. Het werkt, maar bij goedkope boren is nieuw kopen vaak verstandiger. Diamantboren kun je opnieuw scherpen door in een zachte slijpsteen of kalkzandsteen te boren.
Gerelateerde gidsen
- Boorhamer (SDS)De machine achter de boor
- Boren in betonStappenplan en veelgemaakte fouten
- Boren in tegelsWanneer je diamant nodig hebt
- Houtboren kiezenSpeedboor, slangenboor of Forstner
- Pluggen kiezenBoordiameter volgt uit de plug
- Beste boorhamersTop 5 SDS-plus per budget
Gereedschapskist.com is deelnemer aan het Amazon-partnerprogramma. Als Amazon-partner verdienen wij aan in aanmerking komende aankopen. Dit kost jou niets extra en beïnvloedt ons advies niet.