Waarom een boorhamer wél door beton gaat

Achter de boorhouder zit een zuiger die door een luchtkussen een slagbout tegen de boor slaat. Elke slag verbrijzelt cementsteen en grind onder de hardmetalen kop; de rotatie voert het gruis via de spiraal af. Een klopboormachine doet iets wat daar oppervlakkig op lijkt, maar levert per tik honderd keer minder energie en put die energie uit jouw armen. Vandaar dat een boorhamer van 2,5 kg een 10 mm gat in beton in vijf seconden zet en een klopboor er twee minuten over doet – als hij er al doorheen komt.

Het tweede verschil is de opname. SDS staat voor het steek-draai-zit-systeem: de boor valt in de houder en wordt door twee grendels vastgehouden, met axiale speling zodat de slag kan doorgaan. Je wisselt boren zonder sleutel en zonder dat er iets doorslipt. De boren zelf komen in verschillende kwaliteiten – dat verhaal staat in de gids over betonboren.

De klassen boorhamers

Licht, 2 kg, 1,2–2,0 joule

Machines als de Bosch GBH 2-18V-EC of Makita DHR171. Bedoeld voor pluggaten tot 12 mm in beton en lichte doorvoeren. Compact genoeg om boven je hoofd te werken en licht genoeg om een dag mee te lopen. Voor negen van de tien klussers in huis is dit precies de juiste klasse.

Middenklasse, 2,5–3,5 kg, 2,0–3,5 joule

De klassieke tweekilo-plus-boorhamers met SDS-plus, meestal met drie standen (boren, klopboren, hakken) en een wisselboorhouder. Boren tot 26 mm, doorvoeren met een klokboor tot 68 mm en hakwerk zoals tegels van een wand slaan. De Bosch GBH 2-26 is hier al decennia de maatstaf.

Zwaar, SDS-max, 5 joule en meer

Machines vanaf 5 kg met een 18 mm schacht. Voor doorvoeren van 40 tot 80 mm, ankergaten en sloopwerk. Een particulier huurt zo'n machine liever dan dat hij hem koopt: je gebruikt hem twee dagen per verbouwing.

Combihamer met hakstand

Let op het onderscheid tussen boorhamers die alléén boren en modellen met een echte hakstand plus rotatiestop. Alleen bij die laatste kun je een puntbeitel of platte beitel gebruiken om een leidingsleuf te hakken of een oude tegelvloer te slopen.

Specificaties die er echt toe doen

Slagenergie in joules

Dit is het enige getal dat de boorsnelheid in beton echt bepaalt. Watt zegt weinig, joules wel. Reken 1,8 joule voor pluggaten, 2,7 joule als je ook doorvoeren wilt zetten, 3,5 joule of meer als er serieus gehakt moet worden. Fabrikanten meten volgens EPTA, dus de cijfers zijn onderling vergelijkbaar.

Maximale boordiameter

Bij een 2 kg machine ligt de grens in beton meestal rond 20 mm met een spiraalboor en 68 mm met een klokboor. Ga je daaroverheen, dan zakt het toerental in en loopt de machine warm. Kies je diameter dus vooraf: een 10 mm gat voor een slagplug of een 32 mm doorvoer voor een afvoerbuis zijn verschillende machines.

Trillingsdemping en trillingsniveau

Kijk naar de opgegeven waarde in m/s². Onder de 10 m/s² is prettig, boven de 15 m/s² voel je na een uur je handen niet meer. Machines met een gedempte handgreep (AVT bij Makita, Vibration Control bij Bosch) zijn duurder maar maken een dag beton boren draaglijk.

Wisselboorhouder

Een verwisselbare snelspanboorhouder maakt van je boorhamer een gewone boormachine voor hout en metaal. Handig, maar let op: het toerental blijft laag (rond 900 tpm) en er is geen koppelinstelling. Als tweede machine naast een accuboormachine is het een bonus, geen vervanging.

Zo kies je

• Bepaal je grootste gat. Alleen pluggaten tot 12 mm? Dan volstaat 2 joule. Ook een doorvoer van 68 mm voor een afzuigkap? Dan zoek je minimaal 2,7 joule.
• Kies SDS-plus, niet SDS-max. Voor woninggebruik is SDS-plus universeel; boren en beitels zijn overal te krijgen en veel goedkoper.
• Neem een driestandsmodel. Boren zonder slag, met slag en alleen hakken – dat derde standje maakt de machine twee keer zo bruikbaar.
• Zit je al in een 18V-systeem, blijf daarbinnen. Een accuboorhamer op je bestaande accu's van Makita LXT of Bosch Professional 18V kost je alleen de kale machine.
• Let op de zijhandgreep en diepteaanslag. Zonder beide kun je geen constante gatdiepte halen en verlies je bij vastlopen de controle.
• Kies een model met stofafzuigaansluiting als je binnen werkt. Kwartshoudend betonstof is schadelijk; koppel de machine aan een bouwstofzuiger met M-klasse filter.

Onze aanraders

Beste allrounder

Bosch Professional GBH 2-26 F

De referentie in de middenklasse: 2,7 joule, drie standen en een wisselboorhouder. Gaat door gewapend beton en slaat een tegelvloer los zonder klagen.

Bekijk op Amazon.nl

Beste op accu

Makita DHR243 (18V LXT)

2,0 joule, brushless en drie standen inclusief hakken. Met een 5,0 Ah accu boor je er tientallen pluggaten van 8 mm mee zonder in de buurt van een stopcontact te komen.

Bekijk op Amazon.nl

Beste budgetkeuze

Bosch UniversalHammer 18V (groen)

Lichte accuboorhamer voor rond de honderd euro. 1,0 joule is niet veel, maar genoeg om in beton een 8 mm pluggat te zetten waar een klopboor het opgeeft.

Bekijk op Amazon.nl

Beste voor zwaar werk

Makita HR2631FT

800 watt, 2,4 joule, AVT-trillingsdemping en een snelwisselboorhouder. De machine waar installateurs jarenlang mee doorwerken.

Bekijk op Amazon.nl

Veelgemaakte fouten

• Slagstand aan in tegels of gasbeton. Tegels springen en gasbeton verkruimelt tot een gat waar geen plug meer in houdt. Zet de slag uit – zie boren in tegels.
• Hard duwen. De machine slaat zelf; extra druk remt het slagwerk juist af en laat de boor klemmen. Een lichte, constante druk werkt sneller.
• SDS-boren droog en zonder vet insteken. Een dun laagje vet op de schacht verlengt de levensduur van boor én opname aanzienlijk.
• Blind in een betonvloer boren. In vloerverwarming en betonvloeren met leidingen boren kost duizenden euro's. Meet met een leidingzoeker en houd je aan de werkwijze uit boren in beton.

Wanneer je géén boorhamer moet kopen

Heb je een jaren-'30-woning met massieve baksteen en zachte specie, dan is een goede klopboormachine genoeg en scheelt dat gewicht en geld. Doe je uitsluitend hout en meubelbouw, dan is een boorhamer volstrekt overbodig. En voor één enkele verbouwing waarin je een betonnen wand moet slopen huur je slimmer een SDS-max-machine dan dat je hem koopt.

Onderhoud en veiligheid

Controleer periodiek het vetniveau volgens de handleiding; een droog slagwerk is de meest voorkomende oorzaak van uitval. Maak de SDS-opname schoon en vervang de stofkap zodra hij scheurt, anders komt gruis in de grendels. Draag bij beton boren altijd gehoorbescherming – een boorhamer zit rond 100 dB(A) – plus een stofmasker FFP2 of hoger en een veiligheidsbril. De complete uitrusting per klus staat in de gids over persoonlijke bescherming.

Veelgestelde vragen

Hoeveel joule heeft een boorhamer nodig?

Voor pluggaten van 6 tot 12 mm in beton is 1,8 tot 2,7 joule ruim voldoende. Vanaf 3 joule kun je serieus hakken en doorvoeren van 20 mm en meer maken. Boven de 5 joule kom je in het gebied van breekhamers en zwaar sloopwerk.

Wat is het verschil tussen SDS-plus en SDS-max?

SDS-plus heeft een schacht van 10 mm en is de standaard voor lichte tot middelzware boorhamers tot ongeveer 5 joule. SDS-max heeft een schacht van 18 mm en wordt gebruikt bij zware machines vanaf 5 joule voor doorvoeren en sloopwerk. De opnames zijn niet uitwisselbaar.

Kan ik met een boorhamer ook schroeven?

Technisch kan het met een wisselboorhouder en een uitgeschakeld slagwerk, maar het toerental is laag en er zit geen slipkoppeling met koppelinstelling op. Voor schroeven pak je een accuboormachine of slagschroevendraaier; die zijn korter, lichter en beter regelbaar.

Heeft een boorhamer een stand zonder slag nodig?

Ja, dat is de reden dat driestandsmodellen populair zijn: boren zonder slag, boren met slag en alleen hakken. Zonder slagvrije stand kun je geen hout of metaal boren en geen tegels aanzetten met de wisselboorhouder.

Accu of snoer bij een boorhamer?

Een accuboorhamer van 18V met 2,0 joule doet alles wat de gemiddelde klusser in huis nodig heeft en is veel sneller inzetbaar. Voor uren achtereen hakken of doorvoeren boren blijft een netmachine goedkoper en levert die constanter vermogen.

Gerelateerde gidsen

• Beste boorhamersTop 5 SDS-plus per budget
• Boren in betonStappenplan en veelgemaakte fouten
• Betonboren kiezenSDS-plus, hardmetaal en diamant
• KlopboormachineWanneer kloppen nog wel volstaat
• Pluggen kiezenDe juiste plug per wandtype
• StofafzuigingBouwstofzuigers en stofklassen

Gereedschapskist.com is deelnemer aan het Amazon-partnerprogramma. Als Amazon-partner verdienen wij aan in aanmerking komende aankopen. Dit kost jou niets extra en beïnvloedt ons advies niet.