Het schuurpapier bepaalt het resultaat meer dan de machine. Grof papier haalt snel materiaal weg maar laat krassen achter; fijn papier werkt af maar bijt nauwelijks. De kunst zit in de opbouw: begin met de grofste korrel die je écht nodig hebt en werk in stappen naar boven, zonder er meer dan één over te slaan.
Het getal op schuurpapier geeft het aantal mazen per inch van de zeef waarmee de korrels gesorteerd zijn. Hoe hoger het getal, hoe kleiner de korrels en hoe fijner het resultaat. Europees papier draagt een P (P80, P180) volgens de FEPA-norm; dat papier heeft een veel gelijkmatiger korrelverdeling dan het Amerikaanse CAMI-systeem zonder P. Tot ongeveer 220 lopen de twee schalen bijna gelijk, daarboven wijkt het flink af: P400 is duidelijk fijner dan 400 CAMI.
Naast de korrelmaat bepaalt de strooiing het gedrag. Dichtgestrooid papier (closed coat) heeft het volledige oppervlak vol korrels en snijdt snel, maar slibt eerder dicht. Open gestrooid papier (open coat) heeft ongeveer 60 tot 70% dekking en is de betere keuze voor verf, zacht hout en hars.
Oude vloerlak, verzakte deurranden, ruwe balken. Alleen op een bandschuurmachine of een excenterschuurder met een grote slag. Deze korrels laten diepe krassen achter die je er met minimaal twee vervolgstappen weer uit moet halen.
Kaal hout in eerste instantie vlak maken, oude verf verwijderen, gladschuren van plamuur. Voor de meeste klussen in huis is 80 de startkorrel op een excentrische schuurmachine.
De stap waarin je de krassen van de vorige korrel wegwerkt. Voor grondverf en dekkende lak is 180 doorgaans het eindpunt: fijner schuren betekent dat de verf minder goed hecht.
Tussen twee lagen lak of vernis, licht en droog, tot de laag mat is. Ook de eindkorrel als je hout gaat beitsen of oliën. Doorgaans doe je dit met een vlakschuurmachine of met de hand op een schuurblok.
Voor lak, kunststof en het wegwerken van kleine oneffenheden in autolak. Siliciumcarbidepapier met water of zeepsop; daarna afwerken met een polijstmachine om de glans terug te halen.
Voor kaal grenen of vuren dat je gaat lakken: 80, 120, 180. Voor hardhout dat je olieert: 100, 150, 220. Voor het overschilderen van bestaand schilderwerk dat nog gaaf is: even opschuren met 220 en klaar. Voor het verwijderen van een dikke oude verflaag: 60 of 80, dan 120, dan 180. Sla nooit twee stappen over. Krassen van korrel 60 verdwijnen niet onder 180; je maakt ze alleen glad, waarna ze na het lakken juist zichtbaar worden omdat de lak erin wegzakt.
Een simpele controle: teken met een zacht potlood lichte krassen over het hele vlak voordat je aan een nieuwe korrelstap begint. Pas als alle potloodlijnen weg zijn, ben je met die korrel klaar. Dat kost tien seconden en voorkomt dat je te vroeg doorgaat.
De grootste is te lang doorgaan met versleten papier. Als het niet meer bijt, druk je harder, waardoor je krassen maakt en de motor van je machine warmer draait. Papier is goedkoop, tijd niet. De tweede fout is schuren zonder afzuiging: het stof blijft tussen korrel en werkstuk hangen, slijpt het papier bot en gaat je longen in. Sluit een bouwstofzuiger aan volgens onze gids over stofafzuiging.
Verder: schuren op verf of lak die nog niet volledig is uitgehard (wacht bij watergedragen lak minstens 24 uur), en een verkeerde perforatie kiezen. Vellen met 8 gaten passen niet op een zool met 8+1 multihole-patroon; de afzuiging werkt dan simpelweg niet. Controleer altijd het gatenpatroon van je machine voordat je een pak van honderd schijven bestelt.
Korundschijven met multihole-perforatie in de gangbare korrels 80 tot 240. Prima prijs-kwaliteitverhouding voor hout en verf; het assortimentspak is de goedkoopste manier om een complete reeks in huis te halen.
Bekijk op Amazon.nlNetschijven waarbij het hele oppervlak open is, zodat er nagenoeg geen stof tussen papier en werkstuk blijft. Ze gaan meerdere keren langer mee dan gewoon papier, mits je een stofzuiger aansluit.
Bekijk op Amazon.nlFlexibele schuimblokken voor profielen en kozijnen, plus stearaat-gecoat papier dat op verf veel minder snel dichtslibt. De combinatie die schilders standaard in de bus hebben.
Bekijk op Amazon.nlBewaar schuurpapier plat en droog. Vochtig papier laat de lijmlaag los en de korrels vallen er in vlokken af; een pak in een koude garage is na een winter vaak onbruikbaar. Berg schijven op in een map of doos per korrel, want zonder etiket herken je 120 en 180 na een halve klus niet meer uit elkaar. Meer opbergtips staan in onze gids over gereedschap onderhouden.
Schuurstof is fijnstof. Voor gewoon hout volstaat een FFP2-masker, voor MDF en oude verf neem je FFP3; MDF-stof bevat lijmharsen en verf van voor 1980 kan lood bevatten. Draag een veiligheidsbril bij het schuren boven je hoofd en zorg dat je goede persoonlijke bescherming bij de hand hebt voordat je begint, niet halverwege.
Begin met korrel 60 tot 80 op een excentrische schuurmachine, of 40 tot 60 op een bandschuurmachine bij dikke lagen. Werk daarna terug via 120 naar 180 om de krassen weg te halen. Bij verf van voor 1980 kan er lood in zitten: schuur dan niet droog zonder afzuiging en een FFP3-masker, of gebruik een afbijtmiddel.
De P staat voor de Europese FEPA-norm, waarbij de korrelgrootte veel gelijkmatiger is dan bij het Amerikaanse CAMI-systeem zonder P. Tot ongeveer korrel 220 lopen beide schalen vrijwel gelijk; daarboven loopt het uiteen. P400 is bijvoorbeeld duidelijk fijner dan 400 CAMI.
Meestal doordat je op nog niet volledig uitgeharde verf of lak schuurt, of doordat er geen afzuiging is. Kies stearaat-gecoat papier (vaak wit of grijs) voor verf en lak, laat een watergedragen lak minstens 24 uur uitharden en sluit een stofzuiger aan op je machine.
Eén stap overslaan kan meestal, twee niet. Ga je van 80 direct naar 180, dan haal je de krassen van 80 er niet uit; je maakt ze glad zodat ze pas na het lakken of beitsen zichtbaar worden. Een goede reeks voor hout is 80, 120, 180 en eventueel 240.
Korund (aluminiumoxide) is de standaard voor hout en verf: goedkoop en veelzijdig. Keramisch korrel breekt tijdens gebruik open en blijft daardoor scherp; duurder maar tot vijf keer zo lang mee op hardhout en metaal. Siliciumcarbide is scherp en bros en werkt het beste op lak, glas, steen en bij natschuren.
Gereedschapskist.com is deelnemer aan het Amazon-partnerprogramma. Als Amazon-partner verdienen wij aan in aanmerking komende aankopen. Dit kost jou niets extra en beïnvloedt ons advies niet.