Wat polijsten eigenlijk is

Polijsten is schuren op microniveau. Met een pad en een pasta vol slijpkorrels haal je een paar micron van de blanke lak af, tot de krassen weg zijn en het oppervlak weer vlak genoeg is om licht spiegelend terug te kaatsen. Dat betekent ook dat het een eenrichtingsproces is: elke laag die eraf gaat, komt niet terug. Een moderne auto heeft een totale laklaag van ongeveer 100 tot 150 micron, waarvan de blanke toplaag zo'n 40 tot 60 micron. Twee tot drie stevige correctierondes over de levensduur van de auto is het maximum dat je verantwoord kunt doen.

Soorten polijstmachines

Dual action (DA), free spinning

De pad zit op een excentrische as en draait vrij mee. Zodra je druk zet of tegen een welving aanloopt, stopt de pad met draaien en beweegt hij alleen nog in zijn baan. Daardoor bouw je nauwelijks warmte op en kun je de lak praktisch niet doorbranden. Slag van 8 mm voor kleine vlakken en detailwerk, 15 mm voor algemeen gebruik, 21 mm voor grote panelen zoals daken en motorkappen. Voor bijna iedereen is dit de juiste machine.

Dual action met dwangaandrijving (forced rotation)

Zelfde excentrische beweging, maar de pad wordt gedwongen mee te draaien. Snelheid van een roterende machine met een deel van de veiligheid van een DA. Voor gevorderden die zware krassen willen wegwerken zonder helemaal roterend te gaan.

Roterende polijstmachine

De pad draait als een schijf, meestal tussen 600 en 2.500 tpm. Snijdt het snelst en haalt de diepste krassen weg, maar bouwt warmte op en laat hologrammen achter die je met een tweede ronde weer moet wegpoetsen. Op scherpe randen en welvingen brand je binnen seconden door de lak. Voor de professional die er dagelijks mee werkt, niet voor je eerste polijstklus.

Mini-polijstmachines (75 mm)

Voor spiegelkappen, stijlen, bumperranden en het bijwerken van een enkele kras. Vaak op 12V-accu, wat prettig werkt rond de auto. Zie ook onze gids over 12V-gereedschap.

Zo kies je

• Begin met dual action, 15 mm slag. Veilig, snel genoeg en de padmaat van 125 tot 150 mm is overal te krijgen.
• Regelbaar toerental met softstart. Zonder softstart slingert de pasta bij het aanzetten door de hele garage. Bereik van ongeveer 2.000 tot 6.500 opm is prima.
• Let op koppel, niet op watt. Een DA met te weinig kracht laat de pad stilvallen zodra je licht drukt. Machines vanaf ongeveer 700 W hebben dat probleem zelden.
• Gewicht en balans. Je werkt uren met gestrekte armen langs een auto; 2,4 kg voelt na een halve motorkap anders dan in de winkel.
• Kabellengte of accu. Een kabel van 5 tot 9 meter voorkomt continu verplaatsen; 18V-modellen zijn wendbaarder maar zwaarder aan de voorkant.
• Standaard M14-opname. Daarmee koop je backing plates en pads van elk merk.
• Koop meteen drie pads. Snijdend, medium en finishing. Zonder de juiste pads doet de beste machine niets.

Zo pak je een polijstbeurt aan

Was en ontvet de auto eerst grondig en haal aanslag eraf met een clay bar; polijsten over een korreltje vuil trekt juist nieuwe krassen. Plak kwetsbare randen, rubbers en emblemen af met schilderstape. Werk in vlakken van ongeveer 50 x 50 cm, breng vier tot vijf erwtjes pasta op de pad aan, verdeel op laag toerental en polijst daarna met matige druk in overlappende banen, horizontaal en verticaal. Veeg het vlak af met een microvezeldoek en beoordeel het resultaat met een felle lamp, niet met het plafondlicht.

Bouw altijd op van mild naar agressief: probeer eerst een medium pad met polish, en pak pas de snijdende combinatie als dat niet genoeg is. Sluit af met een fijne finishing pad en daarna een wax of coating, anders is de glans na drie regenbuien weg. Goede werkplaatsverlichting is bij dit werk belangrijker dan bij welke andere klus ook: krassen die je niet ziet, poets je ook niet weg.

Wanneer je géén polijstmachine moet kopen

Als de lak op sommige plekken al door is tot de grondlaag of het metaal, ben je te laat: polijsten maakt het dan alleen erger. Behandel roestplekken eerst volgens ons stappenplan over roest verwijderen. Wil je één kras op een spiegelkap wegwerken, dan is een polijstpasta met de hand of een klein 75 mm-machientje voldoende. En koop geen polijstopzetstuk voor je haakse slijper: die draait rond de 11.000 tpm en brandt de lak vrijwel onmiddellijk door. Ook een excentrische schuurmachine ombouwen tot polijstmachine werkt alleen als het toerental echt tot rond de 2.000 opm zakt.

Onze aanraders

Beste voor beginners

Rupes LHR 15 Mark III (dual action)

15 mm slag, uitstekende balans en een pad die blijft draaien waar goedkopere DA's afslaan. Vergeeft praktisch alle beginnersfouten. Zit in de hogere prijsklasse maar gaat jaren mee.

Bekijk op Amazon.nl

Beste budgetkeuze

Sealey / Silverline DA-polijstmachine 150 mm

Instapmachine met regelbaar toerental en M14-opname, meestal rond de €80. Minder koppel en meer trilling dan het topsegment, maar voor één of twee auto's per jaar prima werkbaar.

Bekijk op Amazon.nl

Beste roterend

Makita PV7001C

Klassieke roterende polijstmachine met regelbaar toerental vanaf ongeveer 600 tpm, softstart en constant-elektronica. Voor wie weet wat hij doet en zware oxidatie moet aanpakken. Zie ook ons merkprofiel van Makita.

Bekijk op Amazon.nl

Onderhoud en veiligheid

Was pads na elke sessie uit met lauw water en een beetje zeep en laat ze plat drogen; opgedroogde pasta maakt een pad hard en die kan de lak juist beschadigen. Reinig de backing plate en controleer of het klittenband nog grip heeft. Blaas de motorkoeling schoon, want polijstpasta en stof vormen samen een pasta die de motor laat oververhitten. Zie ook gereedschap onderhouden.

Polijstmachines zitten rond de 80 dB, dus bij een hele auto is gehoorbescherming geen overbodige luxe. Draag een veiligheidsbril tegen wegspattende pasta en werk in een geventileerde ruimte. Draag geen losse kleding of kettinkjes: een pad die 6.000 keer per minuut ronddraait pakt alles mee. De volledige lijst staat in onze gids over persoonlijke beschermingsmiddelen.

Veelgestelde vragen

Dual action of roterende polijstmachine voor beginners?

Dual action, zonder twijfel. Een DA-machine laat de pad vrij meedraaien op een excentrische baan; blijf je te lang op een plek staan, dan stopt de pad met draaien in plaats van de lak door te branden. Een roterende machine haalt meer weg maar brandt op een randje of scherpe lijn binnen seconden door de laklaag.

Hoe dik moet de lak zijn om te mogen polijsten?

Fabriekslak zit doorgaans tussen 100 en 150 micron totaal, waarvan de blanke toplaag ongeveer 40 tot 60 micron. Per correctieronde verwijder je enkele microns. Meet met een laagdiktemeter als je een tweedehands auto polijst: bij overgespoten panelen of waarden onder 80 micron polijst je beter niet, of alleen met een fijne finishing pad.

Welke pads en pasta heb ik nodig?

Drie combinaties dekken vrijwel alles: een snijdende pad met compound voor krassen, een medium polijstpad met polish voor het wegwerken van hologrammen en een zachte finishing pad met een finishpasta voor de glans. Werk altijd van fijn naar grof en niet andersom: begin met de mildste combinatie en verzwaar alleen als het resultaat tegenvalt.

Kan ik met een haakse slijper polijsten?

Alleen met een slijper waarvan het toerental echt regelbaar is tot ongeveer 1.000 tot 3.000 tpm. Een standaard 125 mm-slijper draait rond de 11.000 tpm en brandt de lak binnen een seconde door. Ook zonder toerentalregeling ontbreekt de zachte start, waardoor pasta in het rond spat.

Wat zijn hologrammen en hoe kom ik ervan af?

Hologrammen zijn fijne draaiende krasjes die je in direct zonlicht ziet, meestal veroorzaakt door een roterende machine of een te agressieve pad. Ze verdwijnen met een tweede ronde: zachte finishing pad, fijne polish, laag toerental en weinig druk. Werk in kleine vlakken van ongeveer 50 x 50 cm en controleer met een felle lamp.

Gerelateerde gidsen

• Excentrische schuurmachineDezelfde beweging, ander doel
• Schuurpapier & korrelOok voor natschuren van lak
• Roest verwijderenEerst het metaal, dan de glans
• WerkplaatsverlichtingZonder licht zie je geen krassen
• Beste schuurmachinesTop 5 per klustype
• Schuren & slijpenAlle gidsen in deze categorie

Gereedschapskist.com is deelnemer aan het Amazon-partnerprogramma. Als Amazon-partner verdienen wij aan in aanmerking komende aankopen. Dit kost jou niets extra en beïnvloedt ons advies niet.