De meeste scheve schuttingen zijn niet scheef gaan staan, maar scheef geplaatst: de palen stonden niet op één lijn of niet lood, en dat zie je over 12 meter meteen. Neem daarom de tijd voor het uitzetten – dat is een kwart van het werk en bepaalt het hele resultaat. Meer stappenplannen vind je bij onze klustips.

Wat heb je nodig

• Grondboor of schep. Een handgrondboor van 20 tot 25 cm werkt in zand en klei prima. Bij meer dan acht palen of harde grond huur je een motorgrondboor.
• Meetlint en lijn. Een rolmaat van 5 meter voor de paalafstanden en een uitzetlijn met grondpennen voor de rechte lijn over de hele lengte.
• Waterpas, lang en kort. Een waterpas van 120 cm voor de palen en een korte voor de schermen. Over lange afstanden is een kruislijnlaser of slangwaterpas nauwkeuriger dan schuiven met een rei.
• Accuschroevendraaier met kracht. Voor schroeven van 5x80 mm en langer wil je een accuboormachine met minstens 50 Nm, of beter nog een slagschroevendraaier die dit zonder moeite doet.
• Schroefbits met houder. Torx-bits gaan bij buitenschroeven veel langer mee dan Pozidriv; zie schroefbits kiezen.
• Zaag voor de palen en planken. Een cirkelzaag voor recht afkorten, of een handzaag als je maar een paar sneden hebt.
• Boren voor voorboren. Houtboren van 3 tot 5 mm; voorboren voorkomt splijten bij de paaluiteinden.
• Bescherming. Werkhandschoenen tegen splinters en cement, een veiligheidsbril bij zagen en boren.

Palen: poer, snelbeton of grondanker

Er zijn drie manieren om een paal in de grond te krijgen, en de keuze bepaalt hoe lang je schutting meegaat.

• Betonpoer met paaldrager. Een betonpoer van 18x18x60 cm met een verstelbare drager houdt het hout volledig uit de grond. De paal rot niet weg en is later vervangbaar. Duurder en meer werk, maar veruit de langste levensduur voor houten palen.
• Paal in snelbeton. Gat boren, paal erin, snelbeton eromheen. Snel en stevig, maar houten palen rotten op de overgang grond-lucht binnen tien tot vijftien jaar door. Voor betonpalen is dit wel de standaardmethode.
• Grondanker of paalhouder. Een stalen huls die je de grond in slaat. Alleen geschikt voor lage schermen tot 120 cm en zachte grond; hoger geeft te veel windbelasting.

Reken bij een schutting van 180 cm hoog op een paallengte van 270 cm bij directe inbetonnering, en op 190 cm bij een poer met drager. Betonpalen met sponning zijn onderhoudsvrij en veruit de meest gekozen oplossing bij houten schermen.

Stappenplan

1. Controleer erf en grens. Kijk waar de erfgrens ligt en of er een vergunning nodig is: aan de voorzijde geldt vaak een maximum van 100 cm zonder vergunning, achter meestal 200 cm. Overleg met de buren voordat je begint.
2. Zoek kabels en leidingen. Doe een graafmelding via KLIC bij het Kadaster als je dieper dan 50 cm gaat. Boren op een blinde plek waar een gasleiding ligt is geen risico dat je wilt lopen.
3. Zet de lijn uit. Sla aan beide uiteinden een grondpen en span een lijn. Alle palen komen exact tegen die lijn te staan, aan dezelfde kant.
4. Meet de paalafstanden af. Meet je scherm eerst na. Bij een scherm van 180 cm werk je met 191 tot 195 cm hart-op-hart, afhankelijk van paaldikte en gewenste speling.
5. Boor de gaten. Diepte is ongeveer een kwart van de zichthoogte, minimaal 60 cm. Maak het gat onderin iets ruimer dan bovenin, zodat het beton een voetje vormt.
6. Stel de eerste en laatste paal. Zet deze twee exact op hoogte en lood, en span daarna een lijn langs de bovenkant. Alle tussenliggende palen stel je op die lijn af.
7. Stort en stel af. Vul met snelbeton of plaats de poer. Controleer met het waterpas in twee richtingen en zet de paal met schoorlatten vast tot het beton hard is – bij snelbeton meestal enkele uren, volledige sterkte na een dag of twee.
8. Hang de schermen. Schuif ze in de sponning van betonpalen, of schroef ze met roestvaste schroeven aan houten palen. Houd 2 tot 5 cm vrij tussen scherm en maaiveld, zodat het hout niet in het vocht staat.
9. Werk af. Zaag paalkoppen af onder een lichte afschuining zodat water eraf loopt, en zet zaagvlakken opnieuw in de beits of grondverf.

Veelgemaakte fouten

• Alle palen in één keer stellen. Zet eerst de twee eindpalen exact goed en span een lijn; anders loop je scheef en zie je dat over de hele lengte terug.
• Te ondiep boren. Onder 60 cm gaat een schutting van 180 cm bij een najaarsstorm bewegen. Diepte is belangrijker dan de dikte van de betonprop.
• Hout in aanraking met de grond. De klassieke oorzaak van rotte palen. Gebruik een poer of betonpalen.
• Verkeerde schroeven. Verzinkte schroeven roesten binnen een paar jaar en laten zwarte strepen achter op het hout. Gebruik RVS A2, of A4 aan de kust.
• Niet voorboren. Bij schroeven dicht bij het uiteinde splijt de plank. Voorboren met een 3 tot 4 mm houtboor kost seconden.
• Het scherm op de grond laten rusten. Laat onderaan minstens 2 cm lucht; anders zuigt het hout vocht op.
• Geen rekening houden met afschot in de tuin. Bij een aflopend terrein trapsgewijs werken in plaats van de schermen schuin meelopen.

Veiligheid

Graven en boren in de tuin betekent risico op kabels en leidingen. Doe een graafmelding bij dieper dan 50 cm en gebruik een leidingzoeker bij twijfel, ook op plaatsen waar ooit een lamp of buitenkraan heeft gezeten. Draag werkhandschoenen: cement is sterk basisch en veroorzaakt bij langdurig contact brandwonden, en geïmpregneerd hout geeft flinke splinters. Bij het zagen van palen hoort een veiligheidsbril, en bij een motorgrondboor of cirkelzaag ook gehoorbescherming. Til betonpalen nooit alleen: een betonpaal van 280 cm weegt al snel 90 kg. Werk bij een motorgrondboor met twee personen; die machine slaat terug zodra hij op een steen stuit.

Onze aanraders

Lange schroeven zonder moeite

Makita DTD153 slagschroevendraaier (18V)

Draait schroeven van 6x120 mm zonder dat je pols meedraait. Voor een schutting van tientallen meters scheelt dat werkelijk uren.

Bekijk op Amazon.nl

Palen recht zetten

Stabila waterpas 120 cm

Een lang, stijf profiel met betrouwbare libellen. Over de hele hoogte van een paal meet je hiermee in één keer lood, waar een korte waterpas fouten wegmiddelt.

Bekijk op Amazon.nl

Recht over de hele lengte

Bosch Professional GLL 3-80 kruislijnlaser

Voor lange schuttingen: één laserlijn over 12 meter is nauwkeuriger en sneller dan telkens een rei verleggen. Buiten heb je wel een laserontvanger nodig.

Bekijk op Amazon.nl

Veelgestelde vragen

Hoe diep moet een schuttingpaal de grond in?

Vuistregel: ongeveer een kwart van de zichthoogte, met een minimum van 60 cm. Bij een schutting van 180 cm hoog kom je dus op 60 tot 70 cm diepte uit, bij 200 cm op 70 tot 80 cm. In losse zandgrond of op een winderige plek ga je dieper.

Betonpoer of paal in beton zetten?

Een betonpoer met een verstelbare paaldrager houdt het hout uit de grond, waardoor het niet wegrot en de paal later vervangbaar blijft. Een paal rechtstreeks in snelbeton staat het stevigst en is goedkoper, maar rot binnen tien tot vijftien jaar weg op de overgang tussen grond en lucht. Voor een houten schutting is een poer bijna altijd de betere investering.

Wat is de standaard afstand tussen schuttingpalen?

De meeste tuinschermen zijn 180 cm breed, dus je werkt met een hart-op-hart afstand van 191 tot 195 cm, afhankelijk van de paaldikte. Meet het scherm zelf na en zet de palen uit op basis van de werkelijke maat plus de gewenste speling.

Heb ik een grondboor of een grondbeitel nodig?

Een handmatige grondboor van 20 tot 25 cm is prima voor zand- en kleigrond en kost weinig. Bij veel palen, harde grond of puin huur je een motorgrondboor. Zit er puin of oude fundering in de weg, dan kom je er alleen met een breekhamer of grondbeitel doorheen.

Gerelateerde gidsen

• SlagschroevendraaierCompact monster voor lange schroeven
• WaterpasVan kort blok tot 200 cm profiel
• KruislijnlaserZelfnivellerend ophangen en tegelen
• Schroefbits kiezenPH, PZ, Torx en impact-bits uitgelegd
• CirkelzaagZaagdiepte, geleiderails en kooptips
• Gereedschap onderhoudenReinigen, slijpen en roest voorkomen

Gereedschapskist.com is deelnemer aan het Amazon-partnerprogramma. Als Amazon-partner verdienen wij aan in aanmerking komende aankopen. Dit kost jou niets extra en beïnvloedt ons advies niet.