Wat een li-ion-accu echt sloopt

Lithium-ion veroudert op twee manieren tegelijk. De eerste is cyclusslijtage: elke volledige lading kost een beetje capaciteit, en na 500 tot 1.000 cycli zit je rond de 80 procent van de oorspronkelijke inhoud. De tweede is kalenderslijtage, en die is voor de meeste klussers veel belangrijker. Een accu die maandenlang vol geladen bij 30 graden ligt, verliest sneller capaciteit dan een accu die je regelmatig gebruikt maar netjes opbergt.

Daar komt bij dat de spanning per cel nooit onder ongeveer 2,5 volt mag zakken. Gebeurt dat toch — bijvoorbeeld door een accu een half jaar bijna leeg te laten liggen — dan weigert de lader hem vaak definitief. Dat is geen defect maar een beveiliging: een diepontladen cel opladen is brandgevaarlijk. Hoe de techniek eronder werkt, staat in onze uitleg over li-ion-accu's.

De routine in zes stappen

1. Laad bij, niet leeg. Zodra je merkt dat het toerental terugloopt of de machine warm wordt, wissel je van accu. Doorgaan tot de beveiliging ingrijpt is elke keer een klein beetje schade.
2. Laat een warme accu afkoelen. Na zwaar werk met een boorhamer of haakse slijper is een pak zo 45 graden. Wacht tien tot vijftien minuten voordat je hem in de lader zet. Goede laders wachten zelf, maar niet allemaal.
3. Haal hem uit de lader als hij vol is. Een lader met onderhoudsstand houdt de accu op 100 procent, en juist die 100 procent is de slechtste toestand om lang in te blijven.
4. Berg op rond de helft. Gebruik je een accu weken niet, laad hem dan tot twee of drie ledjes en leg hem binnen weg. Bij de meeste merken komt dat neer op 40 tot 60 procent.
5. Maak de contacten schoon. Bouwstof en zaagsel in de accuvoet geven overgangsweerstand en warmte. Een droge kwast of perslucht op lage druk volstaat; nooit een natte doek of contactspray in de sleuf.
6. Controleer twee keer per jaar. Zet een herinnering in het voorjaar en het najaar: alle accu's uit de kast, meter aflezen, bijladen tot de helft. Vijf minuten werk die honderden euro's scheelt.

Zo doe je het goed

• Laad nooit onder 0 °C. Laden bij vorst zet metallisch lithium af op de anode, en dat is onomkeerbaar. Neem een koude accu eerst mee naar binnen en wacht tot hij op kamertemperatuur is.
• Laat accu's niet in de bus liggen. Een gesloten auto haalt in de zomer makkelijk 60 graden. Dat is de snelste manier om capaciteit te verliezen die er is.
• Wissel je accu's om. Gebruik je er drie, gebruik ze dan om de beurt. Twee versleten pakken en één nieuwe is een slechtere situatie dan drie halfversleten pakken.
• Laad niet onbeheerd op zolder of naast brandbaar spul. Zet de lader op een stenen of metalen ondergrond, in een ruimte waar je een rookmelder hebt hangen.
• Gebruik geen adapters van vreemde merken. Een adapter die accu A op machine B laat passen, omzeilt de communicatie tussen accu en gereedschap. De beveiliging tegen overstroom valt dan grotendeels weg.
• Neem je machineonderhoud mee. Stof in de koelsleuven laat de motor warmer draaien, wat weer meer stroom uit de accu trekt. De bredere routine staat in onze klustip gereedschap onderhouden.

Het probleem herkennen

De accu is sneller leeg dan vroeger

Normaal bij ouderdom. Ligt de werktijd nog boven ongeveer 70 procent van vroeger, dan is er niets aan de hand. Zakt hij daaronder, dan is vervangen of hercellen de enige oplossing. Reken dat wel na: bij goedkopere merken kost een nieuw pak vaak minder dan hercellen.

De machine valt plots stil onder belasting

Meestal geen accuprobleem maar een spanningsdip: te weinig parallelle cellen voor een zware machine. Een 2,0 Ah op een accuboormachine is prima, maar op een cirkelzaag of boorhamer loop je tegen de stroomgrens aan. Een pak met dikkere 21700-cellen lost dat op.

De lader knippert rood en weigert

Drie oorzaken. Te warm of te koud: laten acclimatiseren en opnieuw proberen. Diepontladen: bij sommige merken wekt de lader zo'n pak nog op, bij de meeste niet. Of een defecte celgroep: dan is het einde verhaal. Meer over laadgedrag en foutcodes lees je bij acculaders.

Onze aanraders

Slim laden

Makita DC18RD dubbele snellader

Laadt twee 18V-accu's na elkaar, koelt actief met een ventilator en wacht met laden tot een warm pak is afgekoeld. Precies wat je wilt als je met vier accu's werkt.

Bekijk op Amazon.nl

Veilig opbergen

Bosch Professional L-BOXX 102

Een dichte, stapelbare koffer om accu's binnenshuis droog en bij elkaar te houden. Scheelt zoekwerk en voorkomt losse pakken in een la met metaal.

Bekijk op Amazon.nl

Contacten schoonhouden

Kärcher perslucht- of blaasmond voor werkplaatsstofzuiger

Bouwstof uit accuvoet en koelsleuven blazen zonder vocht. Een minuut per machine na stoffig werk voorkomt oververhitting.

Bekijk op Amazon.nl

Veelgemaakte fouten

De grootste fout is de accu behandelen als een gereedschapskist: alles bij elkaar in de schuur, jaar in jaar uit. De tweede is precies het tegenovergestelde van wat mensen denken goed te doen: accu's expres helemaal leeg draaien voor het laden. Dat komt uit het NiCd-tijdperk en schaadt lithium-ion alleen maar.

Verder zien we vaak dat mensen één grote accu kopen in plaats van twee kleinere. Met één accu draai je elk pak dieper leeg en sta je stil tijdens het laden. Twee accu's van 4,0 Ah is bijna altijd beter dan één van 8,0 Ah. En tot slot: een goedkoop namaakpak van een onbekende verkoper. Die bespaart je vijftig euro en kost je in het slechtste geval de machine — of erger. Kijk bij het bijkopen naar wat je eigen platform biedt, of het nu Makita LXT, Bosch Professional 18V of Milwaukee M18 is.

Veelgestelde vragen

Mag ik mijn accu in de lader laten zitten?

Bij moderne laders met onderhoudsstand kan het zonder direct gevaar, maar het is niet ideaal. Een accu die maandenlang op 100 procent staat, veroudert sneller dan een accu die rond de helft geladen ligt. Haal hem er dus af zodra hij vol is en laad hem pas vlak voor gebruik weer helemaal vol.

Wat is de beste opslagtemperatuur?

Tussen 10 en 20 graden Celsius, droog en uit direct zonlicht. Een onverwarmde schuur in de winter is niet fataal zolang je de accu voor gebruik binnen laat opwarmen, maar een auto of bestelbus in de zomerzon is dat wel: boven 45 graden verliest de cel meetbaar capaciteit.

Moet ik mijn accu helemaal leeg draaien voor het laden?

Nee, dat is een misverstand uit het NiCd-tijdperk. Lithium-ion heeft geen geheugeneffect en houdt juist niet van diepontlading. Laad bij als de machine merkbaar minder trekt en draai hem niet door tot hij helemaal stilvalt.

Hoe berg ik accu's op voor de winter?

Laad ze tot ongeveer de helft, maak de contacten schoon en leg ze binnenshuis op kamertemperatuur, bij voorkeur in een niet-brandbare bak of de originele koffer. Controleer ze halverwege de winter en laad ze bij als de meter nog maar een led toont.

Wanneer is een accu echt afgeschreven?

Als hij nog geen helft van de oorspronkelijke werktijd haalt, snel heet wordt of de lader hem weigert. Een bol getrokken, gevallen of vochtig geworden pak gebruik je sowieso niet meer: lever die in bij een innamepunt voor batterijen en gebruik hem niet nog een keer om te kijken of het meevalt.

Gerelateerde gidsen

• Li-ion-accu's uitgelegdAh, spanning, cellen en levensduur
• AcculadersSnelladen zonder onnodige slijtage
• Gereedschap onderhoudenReinigen, slijpen en roest voorkomen
• 18V-platform kiezenDe belangrijkste keuze vóór je eerste machine
• Brushless motorenWaarom koolborstelloos het geld waard is
• AccugereedschapAlle gidsen over accu's en platforms

Gereedschapskist.com is deelnemer aan het Amazon-partnerprogramma. Als Amazon-partner verdienen wij aan in aanmerking komende aankopen. Dit kost jou niets extra en beïnvloedt ons advies niet.