Accutechniek

Li-ion-accu's uitgelegd: volt, ampère-uur, cellen en levensduur

Bijna al het accugereedschap draait op lithium-ion. Toch koopt bijna iedereen de verkeerde accu, omdat de getallen op de sticker iets anders betekenen dan je denkt: volt zegt niets over kracht, ampère-uur niets over vermogen en het aantal cellen bepaalt meer dan beide. Hieronder lees je wat er echt toe doet als je een accu bijkoopt.

Wat er in zo'n pak zit

Een 18V-accu is niets meer dan een aantal cilindrische cellen, elk met een nominale spanning van 3,6 volt, aan elkaar gesoldeerd met een printplaat erbij. Vijf cellen in serie geeft 18 volt (5 × 3,6). Wil de fabrikant meer capaciteit, dan zet hij twee of drie van die rijen parallel: 10 cellen voor 4,0 Ah, 15 cellen voor 6,0 Ah. Datzelfde principe verklaart waarom een 12V-accu meestal drie cellen heeft en een 36V-machine er twaalf.

De printplaat is het onderdeel dat je nooit ziet maar dat het meeste bepaalt. Die bewaakt de temperatuur, de spanning per celgroep en de stroom, en schakelt uit voordat er iets misgaat. Bij merkaccu's praat die print bovendien met de machine, zodat de motor terugregelt in plaats van dat de accu plots uitvalt. Dat is precies wat namaakpakken missen.

De specificaties die er echt toe doen

Volt: de klasse, niet de kracht

18 volt tegenover 12 volt zegt in welke gewichtsklasse een machine speelt, niet hoe hard hij trekt. Een goede 12V-machine met brushless motor haalt 40 Nm; een goedkope 18V met koolborstels blijft daar onder. Kies dus op machine, niet op voltage. Welke klasse bij jou past, staat in onze gids over 12V-gereedschap en die over het 18V-accuplatform.

Let ook op marketingnamen. Een 20V MAX-accu is dezelfde 18V-accu, alleen benoemd met de spanning zonder belasting. Vers van de lader staat er 20,0 tot 21,6 volt op de klemmen; onder belasting zakt dat direct naar rond de 18.

Ampère-uur: hoe lang, niet hoe hard

Ah is de inhoud van de tank. Een 5,0 Ah-accu op 18V bevat 90 wattuur energie; een 2,0 Ah 36 wattuur. Dat vertaalt zich in werktijd, niet in koppel. Toch merk je bij zware machines wél verschil, en dat komt door het aantal parallelle celrijen: meer rijen betekent minder stroom per cel, minder spanningsval en minder warmte. Op een haakse slijper of boorhamer is dat het verschil tussen doorwerken en steeds terugregelen.

Celtype: 18650 of 21700

De getallen zijn maten in millimeters: 18 bij 65 mm, respectievelijk 21 bij 70 mm. De dikkere 21700-cel levert meer capaciteit én meer stroom per cel en blijft koeler. Fabrikanten gebruiken ze in hun krachtlijnen — ProCORE bij Bosch, High Output bij Milwaukee, PowerXtreme bij Metabo. Voor lichte machines is de winst klein, voor zware machines is het de belangrijkste upgrade die je kunt doen.

Gewicht

Een 2,0 Ah weegt rond de 350 gram, een 5,0 Ah rond de 700 gram, een 8,0 Ah tegen de 1,1 kg en een 12,0 Ah bijna 1,8 kg. Op een schroefboormachine waarmee je een dag plafondwerk doet, is dat het verschil tussen doorgaan en stoppen. De grootste accu is dus zelden de beste keuze.

Zo kies je de juiste accu

Onze aanraders

Beste middenmaat

Makita BL1850B 18V 5.0Ah

Het meest gekochte accupak van het grootste 18V-systeem: genoeg capaciteit voor een halve dag, met een brandstofmeter en nog acceptabel gewicht.

Bekijk op Amazon.nl
Beste voor zware machines

Bosch ProCORE18V 8.0Ah

21700-cellen die veel stroom kunnen leveren en koel blijven. Op een boorhamer of haakse slijper is dit het verschil tussen doorwerken en wachten.

Bekijk op Amazon.nl
Beste lichtgewicht

DeWalt DCB183 18V 2.0Ah

Rond de 400 gram. Ideaal onder een boormachine of slagschroevendraaier waarmee je boven je hoofd of in krappe ruimtes werkt.

Bekijk op Amazon.nl

Levensduur: wat een accu echt sloopt

Li-ion verliest capaciteit door twee dingen: cycli en tijd bij hoge lading en temperatuur. Van die twee is de tweede in Nederland de grootste boosdoener. Een accu die vol geladen een zomer in een gesloten schuur of achter in een bestelbus ligt, verliest sneller capaciteit dan een accu die dagelijks gebruikt wordt maar netjes wordt opgeborgen.

Praktische regels: berg accu's op tussen 40 en 60 procent lading als je ze weken niet gebruikt, laat een warme accu eerst afkoelen voor je hem laadt, en laad niet onder de 0 °C. Draai een accu ook nooit helemaal leeg tot de machine stilvalt — laad zodra je merkt dat het toerental terugloopt. De volledige routine, inclusief wat je met een winterstop doet, staat in onze pagina over accu-onderhoud. Hoe je laadstroom en levensduur tegen elkaar afweegt, lees je bij acculaders.

Een accu die na jaren nog maar de helft van zijn looptijd haalt, is niet altijd afgeschreven: bij veel merken kun je hem laten hercellen. Reken wel na of dat goedkoper is dan een nieuw pak, want het prijsverschil is vaak kleiner dan gedacht.

Veiligheid en afvoeren

Een beschadigde li-ion-accu is geen normaal afval. Is een pak gevallen, bol getrokken of warm zonder gebruik, gebruik hem dan niet meer en lever hem in bij een innamepunt. Laad accu's niet onbeheerd op een houten werkbank of naast brandbaar materiaal, en niet op de vliering. Voor het klussen zelf geldt hetzelfde als voor de rest van je gereedschap: gebruik de juiste beschermingsmiddelen, zoals beschreven bij persoonlijke bescherming. Ga je met je machines op reis, controleer dan de wattuurgrens van je vervoerder.

Veelgestelde vragen

Maakt meer Ah een machine krachtiger?

Niet rechtstreeks. Ah zegt hoeveel energie erin zit, dus hoe lang je doorwerkt. Wel geldt indirect dat grotere accu's meestal meer cellen parallel hebben en daardoor meer stroom kunnen leveren zonder in te zakken. Bij zware machines zoals een haakse slijper of boorhamer merk je met een 5,0 Ah dus wel degelijk meer trekkracht dan met een 2,0 Ah, maar dat komt door de stroomcapaciteit, niet door de Ah op zich.

Wat is het verschil tussen 18650- en 21700-cellen?

De getallen zijn afmetingen: een 18650-cel is 18 mm dik en 65 mm lang, een 21700-cel 21 mm dik en 70 mm lang. De dikkere 21700 heeft meer capaciteit per cel, kan meer stroom leveren en warmt minder snel op. Fabrikanten gebruiken ze in hun krachtlijnen, zoals de zwaardere accupakken van de grote 18V-merken.

Mag ik een li-ion-accu tussendoor bijladen?

Ja, en het is zelfs beter dan hem eerst helemaal leeg draaien. Li-ion heeft geen geheugeneffect. Diepontlading is juist schadelijk: onder ongeveer 2,5 volt per cel raakt een cel onherstelbaar beschadigd. Laad daarom als de machine merkbaar inzakt, niet pas als hij helemaal stilvalt.

Hoeveel laadcycli haalt een accugereedschapsaccu?

Fabrikanten rekenen met 500 tot 1.000 volledige cycli tot ongeveer 80 procent restcapaciteit. Een cyclus is een volledige lading, dus vier keer een kwart bijladen telt als één cyclus. In de praktijk gaan accu's bij normaal klusgebruik vijf tot acht jaar mee; opslagtemperatuur en laadgewoontes bepalen dat meer dan het aantal klussen.

Zijn goedkope huismerkaccu's een goed idee?

Zelden. Namaakpakken gebruiken vaak B-grade cellen en een simpele of ontbrekende beveiligingsprint. Dat kost capaciteit, geeft onvoorspelbaar gedrag onder belasting en levert in het slechtste geval brandgevaar op. Bovendien vervalt je garantie op de machine als een goedkope accu schade veroorzaakt. Koop originele accu's of een tweedehands origineel met bekende herkomst.

Gerelateerde gidsen

Gereedschapskist.com is deelnemer aan het Amazon-partnerprogramma. Als Amazon-partner verdienen wij aan in aanmerking komende aankopen. Dit kost jou niets extra en beïnvloedt ons advies niet.